Szwedzkie firmy nazywają wojnę w Iranie „nowym czarnym łabędziem”, ale trzymają się mocno
Według majowego badania biznesowego Riksbanku z 2026 roku największe szwedzkie firmy oceniają obecną sytuację gospodarczą jako wciąż słabą, a wojna w Iranie wprowadza nową falę ni…
Szwedzkie firmy nazywają wojnę w Iranie „nowym czarnym łabędziem”, ale trzymają się mocno
Duże szwedzkie przedsiębiorstwa widzą, że niepewność znów rośnie, ale twierdzą, że szok jest na razie do opanowania dzięki odporności na kryzysy, wypracowanej w trudnych latach
Szwedzkie firmy nazywają wojnę w Iranie „nowym czarnym łabędziem”, ale trzymają się mocno
Duże szwedzkie przedsiębiorstwa widzą, że niepewność znów rośnie, ale twierdzą, że szok jest na razie do opanowania dzięki odporności na kryzysy, wypracowanej w trudnych latach
OPUBLIKOWANO 28 czerwca 2026
Według majowego badania biznesowego Riksbanku z 2026 roku, największe szwedzkie firmy oceniają obecną sytuację gospodarczą jako wciąż słabą, a wojna w Iranie wprowadza nową falę niepewności, która grozi opóźnieniem i tak już przedłużającego się ożywienia, jednak dotychczasowy wpływ był raczej stopniowy niż dramatyczny.
Kruche ożywienie uderzone kolejnym szokiem zewnętrznym
Zdaniem dużych szwedzkich firm sytuacja gospodarcza jest wciąż słaba. Zanim wybuchła wojna na Bliskim Wschodzie, firmy odczuwały, że gospodarka powoli się poprawia. Wojna nie wydaje się znacząco zmieniać tego obrazu. Niepewność jednak ponownie wzrosła, co według firm grozi opóźnieniem i tak już przedłużającego się ożywienia. Określenie krążące w salach zarządów – „nowy czarny łabędź” – dobrze oddaje te nastroje: kolejny nieprzewidywalny szok zewnętrzny pojawia się dokładnie wtedy, gdy szwedzkie przedsiębiorstwa zaczynały dostrzegać światło w tunelu długiego okresu słabego popytu, wysokich kosztów i strukturalnych dostosowań.
Koszty rosną, ale wciąż pozostają do opanowania
Skutki wojny na Bliskim Wschodzie są na razie oceniane jako mniej dotkliwe niż kryzysy ostatnich lat. Wojna i zamknięcie Cieśniny Ormuz stopniowo podnoszą dotąd koszty firm, głównie za sprawą wyższych cen ropy. Sytuację uznaje się jednak na razie za możliwą do opanowania. Częściowo wynika to z tego, że firmy stały się bardziej odporne na różnego rodzaju wstrząsy po wyciągnięciu wniosków z kryzysów ostatnich lat. Doświadczenia z pandemii COVID-19, szoku energetycznego z 2022 roku i zakłóceń w łańcuchach dostaw sprawiły, że szwedzki biznes dysponuje dziś skuteczniejszymi strategiami zabezpieczeń, bardziej zdywersyfikowanymi źródłami zaopatrzenia i większą tolerancją na zmienność niż wcześniej.
Przemysł wciąż najsłabszym ogniwem
Szwedzkie firmy przemysłowe nadal działają w najtrudniejszych warunkach spośród wszystkich dużych sektorów. Popyt z zagranicy pozostaje stłumiony, zwłaszcza z Niemiec i innych kluczowych europejskich rynków eksportowych, które same zmagają się z szokiem cen energii. Portfele zamówień są cienkie, wykorzystanie mocy produkcyjnych jest poniżej normalnego poziomu, a zamiary dotyczące zatrudnienia pozostają ostrożne. Badanie pokazuje sektor, który raczej się trzyma, niż aktywnie rozwija – czeka na wyraźniejszy sygnał poprawy otoczenia globalnego, zanim zaangażuje się w inwestycje lub nowe etaty.
Budownictwo: powolne oznaki ożywienia pod znakiem zapytania
Sektor budowlany zaczął wykazywać wczesne oznaki ożywienia na progu 2026 roku, wspierany przez poprawiające się warunki finansowania i rosnącą liczbę pozwoleń na budowę. Wojna w Iranie i związana z nią niepewność wprowadziły teraz nowe ryzyko dla tego nieśmiałego odbicia. Koszty materiałów – zwłaszcza tych energochłonnych – znów powoli rosną, a harmonogramy niektórych projektów są weryfikowane. Sektor pozostaje wyraźnie poniżej szczytu sprzed 2022 roku, a trwałe ożywienie w dużej mierze zależy od dalszej poprawy sytuacji stóp procentowych oraz ustabilizowania się globalnych rynków energii.
Handel detaliczny i usługi: odporność konsumentów daje pewną poduszkę
Sektory nastawione na konsumenta znajdują się w stosunkowo korzystniejszej sytuacji dzięki rządowym środkom wsparcia fiskalnego – obniżce VAT na żywność, niższym podatkom od paliw i dopłatom do transportu publicznego – które sztucznie hamują inflację i wspierają siłę nabywczą gospodarstw domowych. Firmy handlowe informują, że szwedzcy konsumenci jak dotąd nie zmienili znacząco swoich zachowań zakupowych w reakcji na wojnę, choć zaufanie spadło i pojawiają się obawy, że wyższe ceny paliw oraz szersze pogorszenie nastrojów mogą później w tym roku osłabić wydatki.
Badanie za badaniem: 41 firm, 230 000 pracowników
Riksbank regularnie przeprowadza wywiady z największymi szwedzkimi firmami z sektorów przemysłu, budownictwa i handlu detalicznego, z niektórych segmentów sektora usług oraz z organizacjami pracodawców. Rozmowy przeprowadzono z przedstawicielami 41 firm, zatrudniających około 230 000 pracowników, podczas osobistych wizyt, telefonicznie lub za pośrednictwem usług internetowych. Wywiady odbywały się głównie w okresie 7–19 maja 2026 roku. Od 2026 roku Riksbank zwiększył częstotliwość tego badania do czterech razy w roku – wyniki są publikowane kwartalnie w marcu, czerwcu, wrześniu i grudniu – co odzwierciedla chęć banku centralnego, by szybciej otrzymywać informacje z realnej gospodarki, gdy decyzje polityki pieniężnej stają się coraz bardziej wrażliwe na szybko zmieniające się wydarzenia geopolityczne.
Szerszy obraz: odporni, ale nie niewrażliwi
Główne przesłanie szwedzkiego środowiska biznesowego w maju 2026 roku to ostrożna odporność. Firmy nie panikują – w ostatnich latach przeszły przez gorsze rzeczy i nauczyły się dostosowywać. Jednak kumulacja szoków, utrzymujący się słaby popyt ze strony kluczowych partnerów handlowych i powrót zmienności cen energii sprawiają, że droga powrotu do normalności jest dłuższa i bardziej niepewna, niż się spodziewano. „Nowy czarny łabędź” może nie wywrócić statku – ale spowolnił jego kurs.
Źródło: reformbusiness.com