Pięć liczb, które definiują wyboisty rok przed holenderską gospodarką
Inflacja rośnie do 2,7%, ale to nie rok 2022
Pięć liczb, które definiują wyboisty rok przed holenderską gospodarką
Od deficytu budżetowego przekraczającego unijny limit po ochładzający się wzrost płac – wiosenne projekcje DNB malują obraz umiarkowanego napięcia, a nie kryzysu
Pięć liczb, które definiują wyboisty rok przed holenderską gospodarką
Od deficytu budżetowego przekraczającego unijny limit po ochładzający się wzrost płac – wiosenne projekcje DNB malują obraz umiarkowanego napięcia, a nie kryzysu
OPUBLIKOWANO 28 czerwca 2026
Inflacja rośnie do 2,7%, ale to nie rok 2022
Według wiosennych projekcji De Nederlandsche Bank, inflacja ma osiągnąć w 2026 roku 2,7% – mniej niż w 2025 roku, ale nieco więcej, niż DNB prognozował jeszcze w grudniu. Gospodarstwa domowe mierzą się z wyższymi kosztami, w dużej mierze z powodu wyższych rachunków za energię. Co kluczowe, nie dojdzie do skoku inflacji takiego jak podczas kryzysu energetycznego w 2022 roku, gdy ceny gazu były skrajnie wysokie, a gospodarka przeżywała boom. Wzrost gospodarczy jest teraz niższy, a rynek pracy się ochładza, co oznacza, że ceny i płace rosną wolniej niż cztery lata temu. W nadchodzących latach DNB oczekuje, że inflacja złagodnieje do 2,3% w 2027 roku i 2,4% w 2028 roku.
Wzrost zwalnia do 0,8%, gdy firmy i gospodarstwa domowe stają się ostrożne
Oczekuje się, że holenderska gospodarka wzrośnie w 2026 roku o 0,8%, czyli o jeden punkt procentowy mniej niż w 2025 roku. Napięcia geopolityczne hamują światowy handel i wywierają presję na eksport, podczas gdy eksport towarów wytwarzanych w kraju traci udziały w rynku z powodu wyższych kosztów pracy i energii na miejscu. Firmy odkładają inwestycje z powodu niepewności, rosnących kosztów energii i rosnących stóp procentowych, a gospodarstwa domowe zaciskają pasa i więcej oszczędzają. Konsumpcja ma się ponownie ożywić dopiero w latach 2027–2028, a rząd nadal napędza wzrost w tym roku poprzez zwiększone wydatki na opiekę zdrowotną i obronność. Od 2027 roku wzrost powinien przyspieszyć do 1,2%, a później do 1,3%, gdy ceny energii spadną, a zaufanie wróci.
Deficyt budżetowy przekracza unijny limit 3%
Deficyt budżetowy ma wzrosnąć do 3,3% PKB w 2026 roku, przekraczając europejski limit 3%. Wynika to w dużej mierze z reformy wojskowego systemu emerytalnego, która będzie kosztować rząd jednorazowo 8,5 mld euro, a dodatkowo pogarszają się prognozy wzrostu. Deficyt powinien spaść do około 2,6% w 2027 roku i 2,3% w 2028 roku, ale pole manewru budżetowego pozostaje ograniczone. W dłuższej perspektywie finanse publiczne mają się dalej pogarszać, częściowo dlatego, że planowane dodatkowe wydatki na obronność, działania klimatyczne, zanieczyszczenie azotem i budowę mieszkań po zakończeniu obecnej kadencji rządu nie są w pełni pokryte. Dług publiczny pozostanie znacznie poniżej europejskiego limitu 60% w czasie kadencji tego rządu, ale po niej ma gwałtownie wzrosnąć.
Ceny domów rosną skromniej, o 3–4% rocznie
Ceny domów zamieszkiwanych przez właścicieli mają w nadchodzących latach rosnąć o 3% do 4% rocznie – wyraźnie mniej niż w poprzednich latach – hamowane przez wyższe stopy kredytów hipotecznych i niższe zaufanie konsumentów. Wzrost cen domów mniej więcej dotrzymuje kroku rosnącym możliwościom zadłużenia, co oznacza, że dostępność nie poprawia się mimo wolniejszego tempa podwyżek. Buduje się mniej domów, ponieważ wydaje się mniej pozwoleń, a niepewność i stopy procentowe pozostają podwyższone, podczas gdy inwestorzy sprzedają więcej byłych nieruchomości na wynajem – co nieznacznie zwiększa podaż na rynku nieruchomości zamieszkiwanych przez właścicieli, a jednocześnie zmniejsza podaż mieszkań na wynajem.
Wzrost płac chłodnieje do 4,0%, gdy rynek pracy się rozluźnia
Prognozuje się, że wzrost płac w sektorze prywatnym osiągnie 4,0% w 2026 roku, czyli mniej niż w poprzednich latach, gdy rynek pracy staje się nieco mniej napięty. Wzrost płac będzie dalej hamowany w 2027 i 2028 roku. Bezrobocie ma wzrosnąć do 4,2% w 2027 roku i 4,3% w 2028 roku – liczby, które pozostają stosunkowo niskie jak na standardy historyczne, ale wzrost odzwierciedla fakt, że tworzenie miejsc pracy zwalnia bardziej niż sama siła robocza. Choć nie prognozuje się masowych zwolnień, liczba wolnych miejsc pracy na jednego bezrobotnego ma nieznacznie spaść, co oznacza, że osobom poszukującym pracy będzie nieco trudniej szybko ją znaleźć.
Co, jeśli szok energetyczny się przeciągnie? Dwa alternatywne scenariusze
Ponieważ czas trwania i intensywność wojny na Bliskim Wschodzie pozostają głównym źródłem niepewności, DNB zbudował w swoich wiosennych projekcjach dwa alternatywne scenariusze, zamiast polegać na jednym scenariuszu bazowym. Zamiast przewidywać, co się stanie, scenariusze te pokazują, co może się wydarzyć, jeśli ceny ropy i gazu utrzymają się na wysokim poziomie dłużej lub wzrosną jeszcze bardziej. W scenariuszu niekorzystnym przedłużające się zakłócenia energetyczne podniosłyby inflację i obciążyłyby wzrost bardziej, niż zakłada scenariusz bazowy; w scenariuszu poważniejszym dalsza eskalacja cen mogłaby znacząco pogłębić spowolnienie i opóźnić ożywienie prognozowane obecnie na lata 2027 i 2028.
Umowa koalicyjna zbudowana na niepewnych fundamentach
Cała ta prognoza opiera się na umowie koalicyjnej rządu Jettena – ale ponieważ jest to koalicja mniejszościowa, pełna realizacja wszystkich zamierzeń politycznych jest mniej pewna niż zwykle. Podejście DNB polegało na uwzględnieniu wszystkich środków przewidzianych w umowie koalicyjnej, chyba że przed 21 maja 2026 roku, czyli datą graniczną dla tych projekcji, pojawił się wykazany sprzeciw parlamentarny. W związku z tym proponowanego podniesienia wieku emerytalnego nie uwzględniono, natomiast niedawny pakiet wsparcia energetycznego został włączony. To zastrzeżenie ma znaczenie: jeśli plany koalicji się rozpadną lub zostaną renegocjowane, cała trajektoria opisana w tych projekcjach może się znacząco przesunąć w którąkolwiek stronę.
Źródło: reformbusiness.com