Norwegia: zamożna, ale stojąca przed wyzwaniami – OECD wzywa do głębszych reform strukturalnych
Według Przeglądu Gospodarczego OECD dla Norwegii 2026, opublikowanego 17 czerwca 2026 roku, Norwegia pozostaje jedną z najzamożniejszych i najbardziej egalitarnych gospodarek świa…
Norwegia: zamożna, ale stojąca przed wyzwaniami – OECD wzywa do głębszych reform strukturalnych
Powolny wzrost, uporczywa inflacja i państwowy fundusz majątkowy, który maskuje presję budżetową, wystawiają na próbę długoterminową odporność Norwegii
OPUBLIKOWANO 28 czerwca 2026
Według Przeglądu Gospodarczego OECD dla Norwegii 2026, opublikowanego 17 czerwca 2026 roku, Norwegia pozostaje jedną z najzamożniejszych i najbardziej egalitarnych gospodarek świata, ale stoi przed niezwykle poważnym zestawem wyzwań, wymagających odważnych działań politycznych. Wzrost jest powolny, inflacja uporczywie utrzymuje się powyżej celu 2 procent, a państwowy fundusz majątkowy pokrywa coraz większą część deficytów budżetowych. Choć rozpęd znów rośnie, wyzwania są niezwykle poważne.
Modelowa gospodarka z narastającymi napięciami
Makroekonomiczne fundamenty Norwegii są mocne w każdym międzynarodowym porównaniu – niski dług publiczny, wysokie zatrudnienie, sprawnie działający bank centralny i jeden z największych państwowych funduszy majątkowych na świecie. Jednak z przeglądu OECD 2026 jasno wynika, że te atuty mogą też maskować ukryte słabości. Norwegia pozostaje wśród najzamożniejszych i najbardziej egalitarnych gospodarek świata, opartych na rozsądnym zarządzaniu makroekonomicznym i wysoko wykwalifikowanej sile roboczej. Raport ostrzega jednak, że rosnące poleganie na wpływach z funduszu naftowego w celu pokrywania deficytów budżetowych poza sektorem naftowym to trend, który należy zaadresować poprzez bardziej zdyscyplinowane średnioterminowe planowanie wydatków.
Polityka pieniężna musi pozostać zaciśnięta, dopóki inflacja nie zostanie poskromiona
OECD jest jednoznaczna w kwestii polityki pieniężnej: stopy muszą pozostać restrykcyjne. Polityka pieniężna powinna pozostać restrykcyjna, dopóki inflacja nie zostanie trwale zakotwiczona na poziomie celu. Ramy polityki pieniężnej, zwłaszcza cel inflacyjny i niezależność banku centralnego, działają dobrze i powinny pozostać w zasadzie niezmienione. To poparcie dla podejścia Norges Bank pojawia się w momencie, gdy bank centralny podniósł już stopę referencyjną do 4,25 procent w maju 2026 roku i zasygnalizował dalsze zaostrzenie – stanowisko, które OECD wyraźnie popiera ze względu na utrzymywanie się inflacji powyżej celu, napędzanej wysokim wzrostem płac i globalną presją cen surowców.
Polityka fiskalna powinna przejść z ekspansywnej na restrykcyjną
Jedno z najostrzejszych zaleceń OECD dotyczy polityki fiskalnej. Norweska polityka fiskalna była w ostatnich latach ekspansywna – wspierana przez wysokie wpływy z ropy i względnie luźne stosowanie reguły fiskalnej. OECD argumentuje, że to musi się zmienić. Polityka fiskalna jest ekspansywna. Powinna stać się restrykcyjna, aby wspierać politykę pieniężną. Uzupełnienie obecnych ram fiskalnych o średnioterminowy plan wydatków pomogłoby ograniczyć presję na wydatki, utrzymać deficyt pozaropowy w ryzach i zachować długoterminową stabilność finansów publicznych, gdy wpływy z ropy w końcu zaczną spadać.
Produktywność: słaby punkt Norwegii
Mimo wysokiego standardu życia Norwegia w ostatniej dekadzie wypadała słabo pod względem wzrostu produktywności – to ustalenie leży w sercu programu reform strukturalnych OECD. Choć Norwegia jest jednym z najbardziej produktywnych krajów OECD, wzrost produktywności w ostatniej dekadzie był słaby. Raport wskazuje obciążenia regulacyjne, niedopasowania na rynku pracy i słabości w podstawowej edukacji jako kluczowe przyczyny. Zmniejszenie obciążeń administracyjnych i regulacyjnych dla start-upów, wzmocnienie przeglądów regulacyjnych i zwiększenie skuteczności systemów upadłościowych pobudziłyby innowacje i dynamikę konkurencji w gospodarce pozaropowej.
Potrzebna reforma edukacji, by zbudować fundamenty wzrostu
OECD poświęca cały rozdział tematyczny umiejętnościom podstawowym – czytaniu, matematyce i krytycznemu myśleniu na poziomie szkoły podstawowej i gimnazjalnej – w których wyniki Norwegii w międzynarodowych ocenach były rozczarowujące w stosunku do poziomu dochodów kraju. Podniesienie jakości nauczania i uproszczenie programu nauczania pomoże poprawić wyniki szkolnictwa podstawowego i średniego pierwszego stopnia. Związek z gospodarką jest bezpośredni: lepsze umiejętności podstawowe oznaczają bardziej elastyczną siłę roboczą, mniejsze niedopasowanie umiejętności i silniejszą produktywność w długim okresie – a wszystko to będzie Norwegii potrzebne w miarę stopniowego odchodzenia od wzrostu opartego na ropie.
Globalne łańcuchy wartości: odporność wymaga inwestycji
Drugi rozdział tematyczny dotyczy integracji Norwegii z globalnymi łańcuchami wartości – obszarem, w którym narażenie kraju na zakłócenia geopolityczne stało się bardziej widoczne po konflikcie z Iranem i w obliczu trwającej niepewności co do polityki handlowej Stanów Zjednoczonych. Dalsze pogłębianie stosunków handlowych, ulepszanie zarządzania ryzykiem i utrzymywanie wystarczających zapasów towarów niezbędnych pomogą ograniczyć ryzyko zakłóceń globalnych łańcuchów wartości. Stosunkowo ograniczona bezpośrednia ekspozycja Norwegii na cła USA – ze względu na strukturę jej eksportu – zapewniła pewną ochronę, ale szersze zakłócenia na rynkach energii i surowców pozostają istotnym kanałem podatności.
Rynek pracy: napięty, ale niedopasowania są duże i rosnące
Rynek pracy jest napięty, a wzrost płac silny, podczas gdy niedobory siły roboczej i niedopasowania zawodowe są duże i rosnące. OECD wskazuje kształcenie i szkolenie zawodowe jako kluczową dźwignię do jednoczesnego rozwiązania obu problemów – poprawy dopasowania umiejętności do potrzeb pracodawców przy jednoczesnym łagodzeniu wąskich gardeł w sektorach dotkniętych ostrymi niedoborami. Obniżenie opodatkowania pracy i reforma systemu świadczeń dla osób z niepełnosprawnościami są również wskazywane jako działania, które mogłyby zwiększyć aktywność zawodową, zwłaszcza wśród grup znajdujących się obecnie na marginesie rynku pracy.
Źródło: reformbusiness.com