Jeden procent – i cena ropy, która może go odebrać
Prognoza: zgoda owinięta w niepewność
Jeden procent – i cena ropy, która może go odebrać
Szwajcarscy ekonomiści mają liczbę dla wzrostu w 2026 roku. Problem w tym, że przychodzi z dołączonym warunkiem.
OPUBLIKOWANO 28 maja 2026
Prognoza: zgoda owinięta w niepewność
Według „Unklare Ölpreise – Ökonomen sagen schwaches Wirtschaftsjahr voraus”, opublikowanego przez SRF News 18 marca 2026 roku, oba czołowe szwajcarskie ośrodki prognostyczne – grupa ekspertów rządu federalnego koordynowana przez SECO oraz KOF Economic Research Institute przy ETH Zürich – zbiegły się na tej samej nagłówkowej liczbie na rok 2026: wzroście PKB o jeden procent. Ten konsensus jest godny uwagi. Zastrzeżenia, które go otaczają, są jeszcze bardziej.
Grupa SECO obniżyła swoją grudniową prognozę z 1,1 procent do 1,0 procent, powołując się na wpływ wojny z Iranem na globalne rynki energii. KOF dochodzi do tej samej liczby – ale tylko pod warunkiem, że ceny ropy spadną z obecnych podwyższonych poziomów w miarę szybko. Gdyby ropa pozostała trwale droga, alternatywna projekcja KOF spada do wzrostu o 0,7 procent w 2026 roku. Na rok 2027 KOF widzi 1,7 procent w scenariuszu bazowym i 1,5 procent przy podwyższonych cenach energii. Cena ropy jest, jak ujmują to prognostycy, jedyną zmienną, która w największym stopniu decyduje o tym, którą z tych dwóch wersji roku 2026 Szwajcaria faktycznie przeżyje.
Konsumpcja prywatna: jedyny niezawodny silnik
Gdy odejmie się zewnętrzną niepewność i słabość inwestycji, niezawodnym motorem szwajcarskiej gospodarki w 2026 roku pozostaje konsumpcja prywatna. Ekonomiści KOF twierdzą, że wydatki gospodarstw domowych powinny utrzymać się solidnie mimo trudnego otoczenia – wspierane połączeniem niskiej inflacji, stabilnego wzrostu płac i rynku pracy, który choć słabnie, nie załamał się.
Strukturalną przewagą Szwajcarii w okresie inflacji napędzanej energią jest właśnie to, że jej otoczenie cen konsumpcyjnych pozostaje dramatycznie łagodniejsze niż w krajach sąsiednich. Przy inflacji prognozowanej na zaledwie 0,3 do 0,6 procent w scenariuszach KOF realne płace utrzymują swoją wartość w sposób, jakiemu niemieckie, austriackie czy francuskie gospodarstwa domowe obecnie nie dorównują. Szwajcarscy konsumenci nie stoją przed takim samym ściśnięciem siły nabywczej, które tłumi sprzedaż detaliczną za granicą – a ta różnica ma wyraźne znaczenie dla krajowego impetu gospodarczego.
Stopa bezrobocia ma umiarkowanie wzrosnąć do połowy 2026 roku, a następnie nieco spaść w drugiej połowie roku, zauważają prognostycy KOF. Szczyt ma pozostać ograniczony, co oznacza, że niepokój o rynek pracy, który zwykle wzmacnia ostrożność konsumentów w okresach spowolnienia, powinien pozostać niewielki. Ogółem sektor gospodarstw domowych prawdopodobnie pozostanie w nadchodzących kwartałach raczej atutem niż obciążeniem dla szwajcarskiego wzrostu.
Hamulec: inwestycje i budżet federalny
Bardziej skomplikowane stają się szwajcarskie perspektywy po stronie inwestycji. Firmy inwestują niewiele – wskutek słabych zysków, podwyższonej niepewności geopolitycznej i ogólnej niechęci do angażowania kapitału w otoczeniu, w którym trajektoria gospodarcza pozostaje naprawdę niejasna. KOF wskazuje słabe inwestycje przedsiębiorstw jako jedno z kluczowych ograniczeń wzrostu w 2026 roku, obok planów konsolidacji wydatków rządu federalnego.
Ten drugi punkt zasługuje na podkreślenie. Szwajcaria weszła w 2026 rok z istotnymi pracami naprawczymi w finansach publicznych na szczeblu federalnym, a planowane cięcia budżetowe stanowią przeciwwiatr dla popytu zagregowanego właśnie wtedy, gdy gospodarka już mierzy się z szokami zewnętrznymi. Połączenie ostrożności inwestycji prywatnych i powściągliwości wydatków publicznych tworzy strukturalny hamulec, który polityka pieniężna – działająca w warunkach niezależności Szwajcarskiego Banku Narodowego – może zrekompensować jedynie częściowo.
Z pozytywniejszej strony redaktor ekonomiczny SRF Jan Baumann zwraca uwagę, że niedawne złagodzenie ceł przez Stany Zjednoczone poprawiło pozycję wyjściową części szwajcarskiego przemysłu. Ostrożnie jednak zastrzega tę korzyść: podwyższona niepewność geopolityczna częściowo niweluje zyski z niższych barier handlowych, pozostawiając netto efekt dla szwajcarskich eksporterów niejednoznacznym.
Dlaczego Szwajcaria jest mniej podatna na zagrożenia – do pewnego stopnia
Analiza SRF, czerpiąca zarówno z danych KOF, jak i SECO, podkreśla motyw przewijający się przez wszystkie szwajcarskie komentarze ekonomiczne tego okresu: strukturalną izolację kraju od szoków cen energii. Szwajcarski przemysł jest mniej energochłonny niż niemiecki czy austriacki. Sektor usług – finanse, handel, IT, turystyka – ma znacznie większą wagę w strukturze gospodarki. A siła franka działa jak automatyczny hamulec cen importu, tłumiąc krajowe przeniesienie inflacji z rynków surowcowych denominowanych w dolarach.
Redaktor ekonomiczny SRF Baumann mówi o tym wprost: Szwajcaria nie doświadczy kryzysu gospodarczego w wyniku konfliktu na Bliskim Wschodzie, choć odczuje spowolnienie. Znaczną część pracy ochronnej wykonują struktury szwajcarskiej gospodarki – a nie jej decyzje polityczne.
Baumann jest jednak równie bezpośredni co do tego, gdzie leżą słabe punkty Szwajcarii. Pod względem ceny ropy Szwajcaria jest względnie osłonięta. Pod względem handlu – nie. Jako gospodarka silnie nastawiona na eksport, ze szczególnie znaczącym sektorem farmaceutycznym, Szwajcaria jest nieproporcjonalnie narażona na każdą eskalację amerykańskiej presji handlowej. Gdyby Waszyngton zdecydował się wymusić obniżkę cen leków – deklarowany priorytet obecnej administracji USA – szwajcarskie firmy farmaceutyczne, generujące ogromne przychody eksportowe i stanowiące duży udział w PKB, stanęłyby w obliczu bezpośredniej presji na swoim najważniejszym rynku.
Ryzyko farmaceutyczne: zagrożenie specyficzne dla Szwajcarii
Wśród wszystkich czynników ryzyka wymienionych w raporcie SRF potencjalna presja USA na ceny produktów farmaceutycznych wyróżnia się jako szczególnie szwajcarska w charakterze. Żadna inna gospodarka w regionie nie jest narażona na to konkretne ryzyko w tym samym stopniu. Szwajcarskie firmy farmaceutyczne i z sektora nauk przyrodniczych – w tym niektóre z największych na świecie – w dużej mierze zależą od cen na rynku amerykańskim w kwestii swojej globalnej rentowności. Każda strukturalna obniżka cen leków w USA wymuszona regulacją lub działaniem władzy wykonawczej wpłynęłaby na ich przychody, budżety inwestycyjne, a w konsekwencji na bazę podatkową szwajcarskiej gospodarki i wpływy z eksportu.
Ekonomiści KOF wskazują to jako odrębne i „znaczące” ryzyko spadkowe. Działa ono innym kanałem niż szok cen energii – nie przez inflację czy łańcuchy dostaw, lecz przez zyski przedsiębiorstw i strategiczne decyzje inwestycyjne. I w przeciwieństwie do konfliktu z Iranem, który ma przynajmniej wiarygodny scenariusz względnie szybkiego rozwiązania, reforma cen farmaceutyków, jeśli zostanie wprowadzona w USA, oznaczałaby strukturalną i trwałą zmianę środowiska konkurencyjnego dla szwajcarskiego przemysłu.
Pułapka inwestycyjna: samonapędzający się problem
Jedną z subtelniejszych dynamik zidentyfikowanych w analizie SRF jest ryzyko pułapki inwestycyjnej – sytuacji, w której niepewność rodzi ostrożność, ostrożność zmniejsza inwestycje, mniejsze inwestycje osłabiają wyniki gospodarcze, a słabsze wyniki wzmacniają niepewność. Obawa KOF, że firmy zobowiązane do inwestowania w Stanach Zjednoczonych mogą przekierować kapitał z dala od szwajcarskich operacji, dotyczy właśnie tego ryzyka.
Jeśli szwajcarskie firmy zareagują zarówno na niepewność geopolityczną, jak i na zachęty rynku amerykańskiego ograniczeniem krajowych nakładów kapitałowych, może to wpłynąć na długoterminowe zdolności produkcyjne szwajcarskiej gospodarki – a nie tylko na jej krótkoterminowe wyniki koniunkturalne. To nie jest scenariusz centralny, ale to ścieżka od słabego roku do strukturalnie trudniejszych perspektyw średnioterminowych. Określenie przez KOF ryzyk prognozy jako „przeważnie spadkowych” odzwierciedla tego rodzaju asymetrię: ścieżek do gorszego wyniku jest więcej i są bliższe niż ścieżek do lepszego.
Podsumowanie: powolny rok, z którym Szwajcaria sobie poradzi – ledwo
Jednoprocentowy wzrost to nie jest nic. To dodatni impet w otoczeniu, w którym kilka gospodarek europejskich ledwo rośnie. Szwajcarski rynek pracy pozostaje napięty według jakiegokolwiek historycznego czy międzynarodowego porównania. Inflacja to ułamek tego, z czym mierzą się sąsiedzi. Finanse publiczne, choć pod presją, nie są w kryzysie. A strukturalna izolacja od najostrzejszej formy obecnego szoku – składnika cen energii – zapewnia realną ochronę.
Ale jeden procent to także za mało, by czuć, że to ożywienie. To wzrost, który będzie niewidoczny dla większości szwajcarskich gospodarstw domowych i firm, zamaskowany rosnącymi kosztami, słabymi inwestycjami, niepewnymi zamówieniami eksportowymi i ogólnym poczuciem, że otoczenie stało się trudniejsze i mniej przewidywalne. Cena ropy jest zmienną bezpośrednią. Ale głębsze pytanie, jakie stawia analiza SRF, brzmi: czy Szwajcaria zdoła utrzymać zaufanie swojego sektora przedsiębiorstw w okresie turbulencji geopolitycznych bez poświęcenia impetu inwestycyjnego, którego będzie potrzebować, gdy warunki w końcu się poprawią.
Ryzyko farmaceutyczne: zagrożenie specyficzne dla Szwajcarii
Wśród wszystkich czynników ryzyka wymienionych w raporcie SRF potencjalna presja USA na ceny produktów farmaceutycznych wyróżnia się jako szczególnie szwajcarska w charakterze. Żadna inna gospodarka w regionie nie jest narażona na to konkretne ryzyko w tym samym stopniu. Szwajcarskie firmy farmaceutyczne i z sektora nauk przyrodniczych – w tym niektóre z największych na świecie – w dużej mierze zależą od cen na rynku amerykańskim w kwestii swojej globalnej rentowności. Każda strukturalna obniżka cen leków w USA wymuszona regulacją lub działaniem władzy wykonawczej wpłynęłaby na ich przychody, budżety inwestycyjne, a w konsekwencji na bazę podatkową szwajcarskiej gospodarki i wpływy z eksportu.
Ekonomiści KOF wskazują to jako odrębne i „znaczące” ryzyko spadkowe. Działa ono innym kanałem niż szok cen energii – nie przez inflację czy łańcuchy dostaw, lecz przez zyski przedsiębiorstw i strategiczne decyzje inwestycyjne. I w przeciwieństwie do konfliktu z Iranem, który ma przynajmniej wiarygodny scenariusz względnie szybkiego rozwiązania, reforma cen farmaceutyków, jeśli zostanie wprowadzona w USA, oznaczałaby strukturalną i trwałą zmianę środowiska konkurencyjnego dla szwajcarskiego przemysłu.
Pułapka inwestycyjna: samonapędzający się problem
Jedną z subtelniejszych dynamik zidentyfikowanych w analizie SRF jest ryzyko pułapki inwestycyjnej – sytuacji, w której niepewność rodzi ostrożność, ostrożność zmniejsza inwestycje, mniejsze inwestycje osłabiają wyniki gospodarcze, a słabsze wyniki wzmacniają niepewność. Obawa KOF, że firmy zobowiązane do inwestowania w Stanach Zjednoczonych mogą przekierować kapitał z dala od szwajcarskich operacji, dotyczy właśnie tego ryzyka.
Jeśli szwajcarskie firmy zareagują zarówno na niepewność geopolityczną, jak i na zachęty rynku amerykańskiego ograniczeniem krajowych nakładów kapitałowych, może to wpłynąć na długoterminowe zdolności produkcyjne szwajcarskiej gospodarki – a nie tylko na jej krótkoterminowe wyniki koniunkturalne. To nie jest scenariusz centralny, ale to ścieżka od słabego roku do strukturalnie trudniejszych perspektyw średnioterminowych. Określenie przez KOF ryzyk prognozy jako „przeważnie spadkowych” odzwierciedla tego rodzaju asymetrię: ścieżek do gorszego wyniku jest więcej i są bliższe niż ścieżek do lepszego.
Podsumowanie: powolny rok, z którym Szwajcaria sobie poradzi – ledwo
Jednoprocentowy wzrost to nie jest nic. To dodatni impet w otoczeniu, w którym kilka gospodarek europejskich ledwo rośnie. Szwajcarski rynek pracy pozostaje napięty według jakiegokolwiek historycznego czy międzynarodowego porównania. Inflacja to ułamek tego, z czym mierzą się sąsiedzi. Finanse publiczne, choć pod presją, nie są w kryzysie. A strukturalna izolacja od najostrzejszej formy obecnego szoku – składnika cen energii – zapewnia realną ochronę.
Ale jeden procent to także za mało, by czuć, że to ożywienie. To wzrost, który będzie niewidoczny dla większości szwajcarskich gospodarstw domowych i firm, zamaskowany rosnącymi kosztami, słabymi inwestycjami, niepewnymi zamówieniami eksportowymi i ogólnym poczuciem, że otoczenie stało się trudniejsze i mniej przewidywalne. Cena ropy jest zmienną bezpośrednią. Ale głębsze pytanie, jakie stawia analiza SRF, brzmi: czy Szwajcaria zdoła utrzymać zaufanie swojego sektora przedsiębiorstw w okresie turbulencji geopolitycznych bez poświęcenia impetu inwestycyjnego, którego będzie potrzebować, gdy warunki w końcu się poprawią.
Źródło: reformbusiness.com